Mobiliteitsbudget en je loon: waarom werknemers denken dat ze inleveren (en hoe je dat rechtzet)

Vanaf 2027 zou het mobiliteitsbudget verplicht kunnen worden voor Belgische bedrijven met meer dan 50 werknemers, en vanaf 2028 voor bedrijven vanaf 15 werknemers. Hoewel de politieke tendens duidelijk lijkt, is de reactie van werknemers dat meestal minder.

Zodra het woord "budget" op tafel komt in plaats van "bedrijfswagen" of "loon", gaat er iets knagen. Mensen rekenen, vergelijken, en concluderen soms dat ze erop achteruitgaan. Vaak ligt dat aan hoe het wordt uitgelegd.

Waarom werknemers denken dat ze geld verliezen

Een bedrijfswagen voelt concreet aan: je rijdt erin, je ziet hem elke dag, en de waarde stond nooit ter discussie. Een mobiliteitsbudget is een bedrag in euro's, abstracter en makkelijker om mee de mist in te gaan.

Er zit ook een reken-detail achter die verwarring. Het budget wordt berekend op basis van de total cost of ownership (TCO) van de wagen: leasing, brandstof, verzekering en belastingen samen, gebaseerd op wat de werkgever nu al uitgeeft. Het brutoloon speelt daarin geen rol. Wie die twee bedragen vergelijkt, ziet vaak een kleiner getal dan verwacht, en concludeert ten onrechte dat het budget "minder" is.

Dat kleinere getal staat voor iets anders, uitgekeerd op een andere manier dan het loon waarmee mensen het vergelijken.

Waarom het netto-resultaat meestal beter uitvalt

Het budget wordt niet belast zoals een gewone loonsverhoging. Het deel voor een auto wordt fiscaal behandeld als de bedrijfswagen van vandaag: een lage forfaitaire belasting op het voordeel alle aard. Het deel voor duurzaam vervoer of wonen dicht bij het werk komt volledig netto binnen. Wat een medewerker niet opgebruikt, wordt uitbetaald in cash, tegen een vast tarief van 38,07% in plaats van de gewone belasting en bijdragen.

Dat percentage schrikt mensen soms af, maar op een loonsverhoging betaalt een werknemer doorgaans meer dan 38,07% aan belastingen en bijdragen. Zelfs het cash-gedeelte doet het dus meestal beter dan een gelijk bedrag bovenop het brutoloon.

Een concreet voorbeeld: voor en na op het loonstrookje

Neem een medewerker met een wagen waarvan de TCO ongeveer 800 euro per maand bedraagt, die overstapt naar een budget en het zo verdeelt:

• Een kleinere eco-wagen aan 500 euro per maand, fiscaal behandeld zoals de vorige wagen: lage forfaitaire belasting op het voordeel alle aard.
• Een treinabonnement en een leasefiets, samen 150 euro per maand, volledig netto.
• Het overschot van 150 euro, uitbetaald in cash. Na de bijzondere bijdrage van 38,07% blijft daarvan ongeveer 93 euro netto over.

Los van de eco-wagen zelf, komt er dus zo'n 243 euro netto per maand extra binnen. Bij een gelijkwaardige loonsverhoging zou dat na belasting flink lager uitvallen.

Dit zijn illustratieve cijfers: het exacte bedrag hangt af van iemands situatie, loonschijf en keuzes. Precies daarom is het belangrijk dit per medewerker concreet te maken, niet alleen in algemene termen.

Hoe je dit intern communiceert, zonder argwaan te wekken

De meeste weerstand ontstaat door hoe het wordt aangekondigd. Een paar aanpakken die wél werken:

1. Toon het netto-effect: vertaal het budgetbedrag altijd naar een concreet netto-voorbeeld zoals hierboven.
2. Werk met een persoonlijke simulatie, geen algemene mail: een generieke aankondiging roept vragen op die niemand kan beantwoorden.
3. Leg het uit in gewone taal, niet in wetteksten: "dit deel is belastingvrij, dit wordt belast zoals je huidige wagen" werkt beter dan een verwijzing naar de wet Van Peteghem.
4. Wacht niet tot de deadline van 2027 of 2028: wie nu al start, geeft medewerkers tijd om te wennen.
5. Laat zien wat collega's al doen: concrete voorbeelden overtuigen sneller dan een theoretische uitleg.

Het gevoel van inleveren voorkomen begint bij transparantie

Een mobiliteitsbudget is voor de meeste medewerkers een verbetering; de wetgeving is zelden de reden voor weerstand. Het woord "budget" voelt vaag aan naast een tastbare wagen, en niemand rekent graag met onzekere cijfers.

Geef medewerkers duidelijkheid over wat er op hun loonstrookje verandert en laat ze hun situatie simuleren. Dan verdwijnt het "ik lever in"-gevoel vanzelf. Mbrella toont medewerkers dat inzicht in de app: hoeveel budget ze hebben en wat elke keuze netto oplevert.

Wil je dit zien voor jouw team? Boek een demo en we werken een voorbeeld op maat uit.